روایت ایسنا از اهواز؛ نقد عملکرد یا تکرار صدای منتقدان شهردار
اهواز ژورنال- گزارشی با عنوان «از بازارهای آشفته تا پروژههای نیمهتمام؛ در اهواز چه میگذرد؟» منتشر شده که در ظاهر قرار است عملکرد مدیریت شهری اهواز را بررسی کند، اما در عمل بیشتر شبیه کیفرخواست علیه شهردار فعلی است؛ گزارشی که برای اثبات یک نتیجه از پیش تعیینشده، بخش مهمی از واقعیت مدیریت شهری اهواز را کنار گذاشته است.
نمیتوان مشکلات چندساله اهواز را به مدیری که تنها چند ماه از آغاز مسئولیتش گذشته، تقلیل داد و بعد نام آن را «تحلیل» گذاشت.
آیا همه مشکلات اهواز از روز ورود دهدشتی شروع شده است؟ پروژههای نیمهتمام، نابسامانی برخی بازارها، مشکلات ترافیکی، آسفالت، فاضلاب، حملونقل عمومی و عقبماندگیهای زیرساختی، میراث امروز و دیروز اهوازند، نه محصول چند ماه مدیریت یک شهردار.
حتی رئیس شورای شهر هنگام معارفه دهدشتی، صراحتاً از او خواسته بود پروژههای نیمهتمام با پیشرفت بالای ۷۰ درصد، از جمله پل شهدای غزه و پارک حجاب، تکمیل شوند؛ یعنی خود مدیریت شهری نیز وجود این انباشت را مسئلهای پیشین میدانسته است.
پس سؤال اساسی اینجاست: چرا ایسنا در گزارش خود، سهم مدیران قبلی، شورای شهر، فرآیند انتخاب شهردار قبلی و موانع انباشتهشده را کمرنگ کرده و همه مسیر را به میز شهردار فعلی ختم کرده است؟
بودجه ۳۰ هزار میلیاردی و ۵۹ درصد عمرانی؛ “هیچ اقدامی”؟ شهرداری اهواز برای سال ۱۴۰۵ بودجهای حدود ۳۰ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان به شورا ارائه کرده که ۵۹ درصد آن سهم بخش عمرانی است. خود شهرداری نیز اعلام کرده اولویت این بودجه، جبران عقبماندگیهای زیرساختی و رسیدگی به مناطق کمبرخوردار است.
این بودجه الزاماً به معنای موفقیت شهرداری نیست و طبیعتاً باید درباره میزان تحقق آن، پروژههای واقعی، پیشرفت فیزیکی و نحوه هزینهکرد آن مطالبهگری کرد؛ اما چگونه میتوان چنین برنامهای را نادیده گرفت و تیتر “چرا خبری از اقدام عملی نیست؟” را برجسته کرد؟
اتفاقاً مطالبه درست رسانه باید این باشد: چه میزان از این بودجه محقق شده؟ کدام پروژه وارد مرحله اجرا شده؟ کدام پروژه عقب است؟ چه مقدار اعتبار تخصیص یافته و چه مقدار هزینه شده؟
این میشود روزنامهنگاری مطالبهگر؛ نه اینکه با یک حکم کلی، «اقدام عملی» را زیر سؤال ببریم.
نهجالبلاغه (اهواز قدیم) را هم نمیشود از نقشه اهواز حذف کرد. نمونه روشن دیگر، پروژه خیابان نهجالبلاغه است؛ پروژهای که شهردار اهواز از آن بازدید کرده و عملیات تعریض و بهسازی، آسفالت، اقدامات مرتبط با فاضلاب و دفع آبهای سطحی در آن دنبال شده است.
ممکن است این اقدامات کافی نباشد؛ اتفاقاً رسانه باید بپرسد چرا سرعت پروژه پایین است؟ اعتبارش چقدر است؟ چه زمانی تمام میشود؟ اما فاصله زیادی میان این مطالبه منطقی و این ادعا وجود دارد که «خبری از اقدام عملی نیست».
نقد ایسنا به شهردار؛ یا بازنشر یک روایت سیاسی؟
مسئله زمانی جدیتر میشود که ادبیات گزارش، بیش از آنکه بر دادههای عملکردی استوار باشد، به همان گزارههایی نزدیک میشود که برخی منتقدان سیاسی مدیریت شهری مطرح میکنند.
اگر قرار است عملکرد دهدشتی نقد شود، بسیار خوب؛ اما معیار باید روشن باشد: چند پروژه در زمان مدیریت او آغاز شده؟ درصد پیشرفت پروژههای نیمهتمام چقدر افزایش یافته؟بودجه عمرانی چقدر تحقق یافته؟ درآمد شهرداری چقدر محقق شده؟ پروژههای اولویتدار شورا در چه مرحلهای هستند؟ و…اینها سؤالهای واقعیاند؛ نه اینکه صرفاً با کنار هم گذاشتن «بازار آشفته» و «پروژه نیمهتمام»، نتیجه بگیریم شهردار فعلی کاری نکرده است.
اهواز شهردارمحور نیست؛ ساختار دارد
شهردار، تنها یک جزء از زنجیره مدیریت شهری است. شورای شهر تصمیم میگیرد، بودجه تصویب میکند، شهردار را انتخاب و بر عملکردش نظارت میکند. شهرداری نیز با معاونتها، مناطق، سازمانها، پیمانکاران، دستگاههای خدماترسان و محدودیتهای مالی و حقوقی متعددی مواجه است.
بنابراین اگر قرار است درباره وضعیت اهواز گزارش تحلیلی منتشر شود، باید عملکرد کل مدیریت شهری بررسی شود، نه اینکه همه ناکامیهای چندین ساله شهر به نام یک شهردار نوشته شود.
اتفاقاً خود دهدشتی هنگام ارائه بودجه ۱۴۰۵ گفته بود اهواز به فعالیت عمرانی نیاز دارد و تکمیل پروژههای عمرانی و رسیدگی به مناطق کمبرخوردار در اولویت قرار گرفته است.
این اظهارات باید با عملکرد واقعی سنجیده شود؛ نه اینکه پیشاپیش بیاثر تلقی شود. اهواز قربانی یک مشکل قدیمیتر از دهدشتی است؛ “فراموشی حافظه مدیریتی”
اگر قرار است ایسنا برای اهواز نسخه مطالبهگری بپیچد، باید از همه مدیران مطالبه کند؛ از شهردار فعلی گرفته تا مدیران پیشین، شورای شهر، دستگاههای متولی و حتی نهادهایی که در اجرای پروژههای شهری نقش دارند. رسانه نباید تبدیل به بلندگوی یک جریان علیه یک مدیر شود.
شهردار فعلی مصون از نقد نیست؛ اتفاقاً باید پاسخگوی عملکرد خود باشد. اما نقد منصفانه یعنی تفکیک میراث گذشته از کارنامه امروز. اگر دهدشتی در پروژهای کوتاهی کرده، نام پروژه، اعتبار، زمانبندی و میزان عقبماندگی را اعلام کنید. اگر پروژهای متوقف است، بگویید چه کسی متوقفش کرده و چرا؟ اگر بودجهای محقق نشده، رقم آن را منتشر کنید. اگر وعدهای عملی نشده، تاریخ وعده و میزان تحققش را مطالبه کنید.
اما اینکه تمام بحرانهای چندینساله اهواز را یکجا روی دوش شهرداری فعلی بگذاریم، بیشتر از آنکه گزارش عملکرد باشد، سادهسازی یک مسئله پیچیده است.
