بررسی استراتژیک ضرورت پیادهسازی ایده اولین «دبیرخانه مطالعات و پژوهشهای توسعه استان خوزستان»
پراهواز ژورنال – محمدنبهان؛ دکترای جامعه شناسی اقتصادی و توسعه ، مقدمه و طرح مساله: بررسی استراتژیک ضرورت پیادهسازی ایده اولین «دبیرخانه مطالعات و پژوهشهای توسعه استان خوزستان»یکی از چالشهای اصلی در توسعه پایدار استان خوزستان، عدم هماهنگی و یکپارچگی میان نهادها و سازمانهای مختلف در زمینه مطالعات و پژوهشهای توسعهای است. ایجاد دبیرخانهای مختص به این مطالعات میتواند به عنوان یک راهکار مؤثر برای حل این معضل عمل کند. این دبیرخانه به عنوان یک مرکز متمرکز، میتواند امکان جمعآوری، تحلیل و انتشار دادههای مربوط به توسعه استان را فراهم کند و به تصمیمگیران محلی کمک کند تا بر اساس شواهد علمی و واقعیتهای موجود، راهبردهای مناسبی را تدوین و اجرا نمایند.
چرا در خصوص توسعه پایدار فراگیر باید به طرح تاسیس «دبیرخانه مطالعات و پژوهشهای توسعه استان خوزستان» آری گفت!
احتمالاً این پرسش مهم در خصوص تفاوت اساسی بین دو جریان مهم تصمیمگیری و تصمیمسازی یعنی “سازمان مدیریت و برنامهریزی استان خوزستان” و “دبیرخانه مطالعات و پژوهشهای توسعه استان خوزستان” وظایف، اهداف و ساختار آن مطرح خواهد شد که در ادامه، به تفاوتهای بنیادی بین این دو نهاد میپردازیم:
1. نوع سازمان و مأموریت کلی:
سازمان مدیریت و برنامهریزی استان خوزستان یک نهاد دولتی است که تحت نظر سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور فعالیت میکند. مأموریت این سازمان، برنامهریزی، بودجهبندی، نظارت بر اجرای برنامههای توسعهای استان و هماهنگی بین دستگاههای اجرایی استان است. این سازمان مسئول برنامهریزی توسعهای و بودجهای و نظارت بر پروژههای عمرانی و اجرایی است.
اما درحالی که دبیرخانه مطالعات و پژوهشهای توسعه استان خوزستان یک مرکز پژوهشی و تحقیقاتی است که بر تحقیقات اقتصادی و توسعه پایدار متمرکز است. این مرکز بیشتر به پژوهش، تحلیل و ارائه راهکارهای علمی و اقتصادی برای حل مشکلات اجتماعی، اقتصادی و توسعهای استان میپردازد. وظیفه اصلی این مرکز تولید دانش و ارائه پیشنهادهای مبتنی بر پژوهش است.
2. نقش در فرآیند تصمیمگیری:
سازمان مدیریت و برنامهریزی نقش تصمیمگیری و سیاستگذاری در سطح استان دارد. این سازمان با توجه به وظایفش در تدوین برنامههای توسعه استانی و تنظیم بودجه استان، یکی از مهمترین ارکان برنامهریزی و تصمیمگیری در سطح استان است. نظارت بر نحوه اجرای برنامهها نیز از وظایف کلیدی آن است.
اما دبیرخانه مطالعات و پژوهشهای توسعه استان خوزستان نقش مشورتی و تحلیلی دارد. این مرکز به عنوان یک نهاد پژوهشی به تولید دادهها، تحلیلهای اجتماعی، اقتصادی و ارائه پیشنهادات برای تصمیمگیران و سیاستگذاران کمک میکند. اما مستقیماً تصمیمگیری و سیاستگذاری نمیکند، بلکه نتایج پژوهشهایش را به نهادهای اجرایی و تصمیمگیر ارائه میدهد.
3. حوزه فعالیت:
سازمان مدیریت و برنامهریزی وظایف گستردهای دارد که شامل برنامهریزی توسعهای، مدیریت بودجه، نظارت بر پروژههای عمرانی و اقتصادی، بررسی عملکرد دستگاههای اجرایی استان و نظارت بر اجرای قوانین و مصوبات در سطح استان میشود. حوزه فعالیت آن جامع و همهجانبه است و تمامی بخشهای اجرایی استان را در بر میگیرد.
اما دبیرخانه مطالعات و پژوهشهای توسعه استان خوزستان تمرکز اصلی این مرکز بر پژوهشهای اجتماعی، اقتصادی و توسعهای است. این مرکز به تحقیقات علمی در زمینههای اقتصادی، اجتماعی و محیطزیستی پرداخته و مطالعات آکادمیک و کاربردی را برای حمایت از توسعه پایدار استان انجام میدهد.
4. تعامل با دستگاههای اجرایی:
سازمان مدیریت و برنامهریزی به طور مستقیم با دستگاههای اجرایی استان در تعامل است. این سازمان برنامهها و بودجههای دستگاههای اجرایی را تنظیم و بر اجرای آنها نظارت میکند. همچنین در هماهنگی بین دستگاههای اجرایی استان نقش کلیدی ایفا میکند.
اما دبیرخانه مطالعات و پژوهشهای توسعه استان خوزستان با دستگاههای اجرایی بهصورت غیرمستقیم در تعامل است و نتایج پژوهشهای خود را به عنوان پیشنهاد یا راهحل برای مشکلات اجتماعی، توسعهای و اقتصادی ارائه میدهد. تعامل آن بیشتر در قالب تحلیل و پژوهش است و نه نظارت اجرایی.
5. هدفگذاری و وظایف:
سازمان مدیریت و برنامهریزی هدفگذاریهای این سازمان شامل توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان بر اساس سیاستهای کلان ملی است. از وظایف آن، تدوین برنامههای توسعهای، مدیریت بودجه و نظارت بر اجرای پروژههاست.
اما دبیرخانه مطالعات و پژوهشهای توسعه استان خوزستان هدف اصلی این مرکز، تولید دانش علمی و پژوهشی است که بتواند به حل مشکلات اجتماعی، اقتصادی و توسعه استان کمک کند. وظایف آن شامل پژوهشهای علمی، تحلیل دادهها و ارائه پیشنهادهای توسعهای مبتنی بر شواهد است.
6. خروجیها:
سازمان مدیریت و برنامهریزی خروجیهای این سازمان شامل برنامههای توسعه استانی، بودجههای استانی، گزارشهای نظارتی و ارزیابی عملکرد دستگاههای اجرایی است.
اما دبیرخانه مطالعات و پژوهشهای توسعه استان خوزستان خروجیهای این مرکز شامل گزارشهای پژوهشی، تحلیلهای اقتصادی و توسعهای، ارائه مقالهها و پیشنهادهای علمی به تصمیمگیران و نهادهای اجرایی است.
جمعبندی:
سازمان مدیریت و برنامهریزی استان خوزستان یک نهاد دولتی با وظایف مدیریتی و نظارتی است که برنامهریزی و بودجهبندی استان را هدایت و بر اجرای پروژههای عمرانی نظارت میکند.
این درحالی است که دبیرخانه مطالعات و پژوهشهای توسعه استان خوزستان یک مرکز علمی و پژوهشی است که به تحلیل و ارائه راهکارهای علمی و تحقیقاتی برای حل مسائل اجتماعی، اقتصادی و توسعهای استان میپردازد.
به طور خلاصه، سازمان مدیریت و برنامهریزی استان مسئولیت مستقیم در اجرای برنامههای توسعه و نظارت بر عملکرد دستگاههای اجرایی دارد، در حالی که دبیرخانه مطالعات و پژوهشهای توسعه استان خوزستان به ارائه راهکارهای علمی و پژوهشی برای توسعه استان کمک میکند.
