عبور از «نگرش گعدهای» به «نگرش علممحور»؛ مهمترین مولفه توسعه پایدار فراگیر استان خوزستان
اهواز ژورنال- دکتر محمدنبهان، جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، در استان خوزستان بیش از آن که با مسائل سیاسی جدی روبهرو باشیم با حجم انبوهی از تراکم چالشهای فرهنگی و اجتماعی دستوپنجه نرم میکنیم!
در این جامعه ما با دو جریان اساسی متقابل روبه رو هستیم:
اول «تفکر گعدهای»، که قائل به مرجعیت علم و روشمندکردن فرآیندها برمبنای علمی نیست، و با مدیریت شناور و اتکا به افراد غیر متخصص، یا متخصصانی در غیر از جایگاهها و نقشهای کاربردی خود با اتخاذ الگوی رفتار اجتماعی گسترده و شبه عشایری (اجماع مبتنی بر آراء غیر علمی) خروجی حوزه تصمیمگیری و تصمیمسازی آن جامعه را میسازند، و یا به یک بیان سادهتر این نوع نگرش به ظاهر اجماع طلبانه قادر خواهد بود تا تصمیمهای کلان علمی را تا مرز یک تفکر نابخردانه در سطح جامعه تنزیل و تحمیل کند!
از سوی دیگر به دلایل شرایط بستری جامعه عموما بانوان نخبه به دلیل میدان سنتی مردسالارانه آن از ساحت رفتاری و چنین مدل نگرشی حذف شده میشوند.
این نوع نظرگاه به نقشها و نه یک نظام شایسته سالار ساختارمدار علمی به شدت معتقداست چرا که ذات بقای این نوع تفکر در بهمریختگی بستری قائم است.
جریان دیگر «تفکر تحولخواه علممحور» است که به نظام شایسته سالار، به توازن و مشارکت حداکثری تکثرهای فرهنگی-قومی و حتی نگاههای ایدئولوژیک در پرتوی مرجعیت علمی توجه دارد.
امروزه با یک نگاه ساده به خوبی میتوان جریانهای مدیریتی همعرض در استان اشاره کرد و چندپارگی تصمیمهایی که عموما به دلیل نداشتن پیوست علمی (در حوزه توسعه استان خوزستان) و عدم تطابق با منافع ملی هرگز اجرائی نشدهاند و یا پروسههای پیچیده طی شده در جهت منافع (ملی-محلی) که در کریدورهای تصمیمگیری به دلیل کوتاهی عمر مدیریت اشخاص رها شدهاند را نشانه رفت.
از این رو ضرورت حرکت به سوی جریان مدرن، با اتکا به مرجعیت علمی که «فصل الخطاب» همه مسئولین و حتی مردم باشد به شدت احساس میشود.
لذا در گام اول برای توسعه و عمران استان خوزستان نیازمند یک وفاق عملیاتی و مشارکت جدی نخبگانی مبتنی بر مرجعیت علمی هستیم که بتواند ثقل تصمیمسازی و تصمیمگیری استان را در سطوح ارشد مدیریتی از فضای گعدهای خارج کند.
و در گام دوم بهره گرفتن از توان علمی برای حل ناترازیهای مختلف به وجود آمده (ملی-محلی) در عرصه استان با همیاری نخبگان (ملی-محلی) در حوزه توسعه و نیز آغاز جدی و هدفمند فرآیندکاوی فضای توسعه و عمران در خوزستان.
این دو گام اساسی این امکان را به ما میدهند که ضمن شناسایی علمی چالشها و فرصتهای استان، توازن لازم و ابتکار عمل برای تغییر و تحول و نیز نقشهراه برون رفت از شرایط کنونی را برای استان فراهم میآورد.
